NUESTROS VERSOS

Después de haber leído los versos que escribisteis os vamos a contar un poco cómo se crean los versos en Euskadi. Es una tradición que viene desde hace siglos y los “bertsolaris” improvisan al momento. A la hora de crear un verso hay que tener en cuenta los siguientes aspectos: la rima, el tono, las medidas de los versos... y ¡todo esto improvisando! no es nada fácil. Aquí os ponemos un ejemplo con algunos versos que hemos creado, hemos traducido aunque en castellano no hemos conseguido las rimas. A ver si os gustan.

Altzoko Imaz bertsolaria

izena duen ESKOLAN

ikasten dugu eta beti gaude

beti bezala lan ta LAN

En la escuela Imaz bertsolari

estamos estudiando

y como siempre aquí

andamos estudiando y trabajando.

Nahiz batzuk uste gu gabiltzala

triliri eta tralara

gu eskolara gatozenean

lanera etortzen gara.

Algunos creen que el estudio

no se parece al trabajo

pero cuando vamos a la escuela

nosotros vamos al tajo.

Altzo herria ez da handia

laurehun bat biztanle doi-doi

herri txikia, pertsona handiak,

bihotzez gara erraldoi.

Altzo es pequeño solo seremos

cuatrocientos habitantes

pueblo pequeño, personas grandes,

de corazones gigantes.

Ta erraldoiez ari garenez

utzi nahi genuke argi

erraldoietan erraldoiena

Migel Joakin Elizegi.

Hemos mencionado a los gigantes

en nuestra copla de antes

Miguel Joaquin Elicegui era

gigante entre los gigantes.

Bi berrogei ta bi neurtzen zuen

berrehun ta hamabi pisatu

lastima artean ez zutela

saskibaloia asmatu.

Medía dos cuarenta y dos metros

pesaba más de doscientos

lástima que no habían inventado

el baloncesto en sus tiempos.

Bertsolari bat ere bazeon

gure herri polit hontan

Manuel Antonio izena zun

ezaguna gipuzkoan

Un bersolari también teniamos

en nuesttro bonito pueblo

se llamaba Manuel Antonio

en Guipúzcoa conocido

Bere abizena Imaz zuen

hala dugu ezagutzen

ezkondu zen egunen landatu zun

pago latz bat baso tarten

Su apellido era Imaz

todos lo conocemos asi

el dia que se caso Manuel

planto un robusto haya

Uaindik bizirik dago pagoa

gerri lodi eta lerden

175 urtez

bizik eotea zer den

Aun esta perfecto el Haya

cintura esbelta y fuerte

en 175 años

estar muy fuerte qué es

Gure eskolan txikik ta haundik

aigea asko ikasten

eta saiatzen gea gogotik

kurtsoan ondo pasatzen

En nuestra escuela los pequeños y los mayores

estamos aprendiendo mucho

y nos esforzamos e intentamos

pasar bien el curso

2011KO INAUTERIAK

Aurtengo inauterien berri emateko bideo hau prestatu dugu. Esan behar dugu oso ondo pasa genuela eta dantza asko egin genuela. Ea gustatzen zaizuen!!

MARKITOS

4 ETA 5 URTEKOEK ZALDUONDOKO INAUTERIEN INGURUAN EGINDAKO LANA HAUXE IZAN DA.

ROCKA

ROCKEKO MUSIKA TRESNAK:

BATERIA:

Bateria perkusiozko musika tresnen multzokoa da, pertsona bakar batek jotzen duena normalean.
Rock, pop eta jazz estiloetan oso erabilia da XX. mendeko azken hamarkadetatik.


Bonboa :Normalean diametroa 18tik 26era dauka eta sakonera 14 eta 22 zm. artekoa izaten da.Gehien erabiltzen dena 22x18koa izaten da.Bonboa jeneralean pedal baten bidez erabiltzen da. Pedal doblearekin ere badago baina bi hankak erabili behar dira.Bonboen taldetik ahots grabeena dauka.
Kaxa: 14eko diametroa edukitzen du normalean baina badaude 10 eta 17koak. Sakonera 5,5 izaten du. Honek beste danborrek ez duten ezaugarri bat dauka hau da alanbre multzo bat izaten du eta honek danborra bibrarazten du. Bere funtzioa konpasa markatzea da.
Tom:Bere diametroa 6 tik 15 zm. artekoa da.Orokorrean bonboaren gainean egoten da.
Dunbala:Bere tamaina, oso aldagarria izan daiteke. Orkestra sinfonikoetan agertzen dena, dunbal guztien artean, tamaina handienekoa da. Banda musikal eta pop-rock eta jazz taldeetan erabiltzen dena berriz, txikiagoa.
Bonbo legüeroa deritzona, beste dunbal guztien ezberdina da, hau, zilindrikoa baita, beste guztiak borobil-borobilak diren bitartean. Dunbal hau, danbolinaren antzerakoa da, baina luzeagoa eta Argentinan erabilia da. Perkusiozko musika tresnak membranofono gehienak bezala, bere bi aldeetan du mintza, dunbal motaren arabera, material sintetikozkoa izan daitekeena edota animaliaren baten larruarekin eginikoa.

PIANO ELEKTRIKOA:

Berarekin musika interpretatzeko, teklatu bat duen musika tresna mota bat da. Teklatua, musika tresnaren aurrealdeko zatia da, teklaz osatua dagoena eta hatzez jo behar dena musika egiteko. Hedapenez, teklatu hitza, teklatua duen musika tresna ororentzako erabiltzen da. Teklak jotzerakoan, musika tresnak, modu akustiko, elektroniko edo elektromagnetikoan soinuak sortzen ditu, eta, soinu horiek, denboran zehar, melodia bat osatzen dute.
Teklatuzko musika tresnak jotzen dituenari, teklista deritzo.Teklatuen tekla kopurua, denbora igaro ahala, gehitzen joan da. XVIII. mendean, klabizenbaloak bost oktabararte iristen ziren (61 tekla baino ez askoz gehiago), 1870etik aurrera eginiko piano gehienek 88 zituzten bitartean. Egungo pianoren batzuk, tekla batzuk gehixeago dituzte (adibidez, Bösendorfer 225 ereduko piano batek, 92 ditu, eta Bösendorfer 290 Inperial ereduko batek 97).
Tekla zuri eta beltzen kopurua, aldatu egin daiteke eraikitzailearen eta teklatu ereduaren arabera. Adibidez, Yamaha enpresako bost oktabako teklatuak 61 teklarekin datoz (36 zuri eta 25 beltz), oktaba kopuru bereko Casioren teklatu batek 59 tekla dituen bitartean (34 zuri eta 59 beltz).

GITARRA ELEKTRIKOA:

Gitarra elektrikoa metalezko hariz eta mikrofonoz edo pastilaz (pickups ingelesez) osatutako instrumentu musikal oso famatua da.Aipatu ditudan mikrofonoak, harien bibrazioak jaso eta seinale elektrikoak bihurtzen ditu, horrela,anplifikadore baten laguntzaz, soinua sortzen da.
HISTORIA:
XX.mendean asmatu zen Estatu Batuetan. Musikariek soinu altuago , gogorrago eta potenteagoa nahi zuten eta lehenengo gitarra elektrikoa Rickenbacker marka egin zuen. Hala ere, Leo Fender egin zuen gitarra elektriko famatuenetarikoa Fender Telecaster izenekoa.Gitarra elektrikoari ezker Rock-a , Metal-a, eta bezte zenbait estilo musikal sortu ziren.Denbora pasa ala, gero eta modelo eta marka berriak agertu ziren:
Fender:Telecaster eta Stratocaster.
Gibson :Flying V , SG , Les Paul eta Explorer.
Jakson Guitars: Randy Rhoads eta King V.
Epiphone: marka honek Gibsonen bigarren elkartea da eta bere gitarren kopiak egiten ditu baina oso merke, izan ere, hirugarren munduko estatuetan egiten dituzte eta produktu txarragoekin. Modu honetan, Gibsongitarra bat 1500 euro balio badu, gitarra horren kopia 300 balioko du.
Squier:Epiphone eta Gibsonen parekoa gertatzen da marka hau eta Fender-ekin.
EGITURA:
Hiru zati nagusitan bereizi daiteke:
Gorputza:Normalean egurrez egiten da eta bere barruan aparatu elektronikoak ditu.Batzuetan erresonantzia kaxa txiki bat eduki dezake soinu ezberdina lortzeko.
Masta:Bertan metalezko hariak edo kordak paraleloki jartzen dira masta zearkatuz. Egurrez egiten da eta pieza batekoa edo hainbatekoa izan daiteke. Gorputzera torloiuz edo kolaz itsasten da eta badaude gitarra batzuk non masta eta gorputza pieza berdina dira.
Pala: Bertan hariak tentsatzeko erabiltzen diren kabilak daude.
GITAR JOLEAK:
Rolling Stone aldizkariak esaten duenez , munduko gitarrajolerik onena Jimy Hendrix izan zen.Ondoren Chuck Berry eta Randy Rhoads datoz.Oso saila da lista hau egitea ,bakoitzak, asko aportatu duelako musikan.


BAXU ELEKTRIKOA:

Baxu elektrikoa, (baita ere baxua). Kordofonoaren familian sartzen den instrumentu musikala da, eraikuntzaz eta itxuraz gitarra elektrikoaren antza du, baina gorputz handiagoa du, mastila luzeraz eta eskalaz handiagoa eta gehienetan lau hari afinatu kontrabaxuaren afinazioarekin.
Baxu elektrikoa, kontrabaxua bezala, musika nozioan errepresentatzen denetik bat zortziren grabeago soinu egiten du. Gitarra elektrikoa bezala, amplifikadore bati konektatu beharra dago soinua ateratzeko. Berrogeita hamarkadako urteetatik, baxu elektrikoak emeki emeki kontrabaxua alderatu du musika herrikoiean, linea baxuetaz arduratzen den sekzio erritmikoko instrumentu gailu bezala. Baxu elektrikoa instrumentu lagungarri edo bakarkako instrumentu bezala erabiltzen da musika estilo desbedinetan baita ere : rockean, heavy metalean, popean, bluesean eta jazzean.
Hauek dira baxu jole ezagunenak:

-Cliff Burton
-Les Cayplool
-Roger Waters

Egileak: Sara eta Mikel

ROCK AND ROLL:


Zer da Rocka?

Rock musika oso zabala da eta ez dauka mugarik. Rock taldeen pertsona kopurua ez da finkoa baina hala ere ohikoa da ahotsa, bi gitarra(edo gitarra eta pianoa), baxua eta bateria biltzea.

Nola sortu zen rocka?

Kultura musikal desberdinen elkartzetik sortu zen rocka. Rocka musika mota freskoa, alaia eta errebeldea da. Zurien country soinua eta beltzen Rhythm and blues soinuak elkartu zituen. 19urteko kamioi gidari zen Elvis Aaron Presleyk 1954ean musikaren historiaren norabidea aldatuz.”That’s All Right” izeneko kantak musika mota ezberdin baten sorrera markatzeaz gain, adierazpen artistiko, sozial eta kulturalaren bidez bizitza estilo berri bat markatu zuen: Rock and Rolla.
Baina ofizialki Elvis Presleyren “That’s All Right” kantak markatu bazuen ere Rockaren jaiotza, historikoki bai musika eta baita Rockaren izena bera pixka bat lehentxeago sortu ziren. Historiadore askorentzat 1954ko Apirilaren 12an “Bill Haley An his Comets” taldeak grabaturiko “Rock Around the Clock” izan zen Rockaren sorrera. Rockaren sorrerak orduko eskemak hautsi zituen hala nola tradizio moral eta jokabideak. Lehenengo Rock belaunaldiaren gorakada izugarria, 1956-57an eman zen eta zerrenda luze baten barruan Chuk Berry, Littel Richard, Bo didley, Buddy Holly, Jerry Lee Lewis, Roy Orbison… nabarmendu ziren.



Egileak: Enaitz eta Claudia.

INAUTERIAK PRESTATZEN

Dagoeneko iritsi dira inauteriak. Urtero bezala emanaldi polit bat egingo dugu eskolan. Dakizuenez pertsonai ezberdinak landu ditugu:Markitox,Zaku-Zaharrak,Txantxoak eta Atorrak. Emanaldiari hasiera emateko, aurten herrian zehar desfile bat egitea erabaki dugu eguraldiak laguntzen badu. Ondoren, eguraldi ona egiten badu patioan egingo dugu emanaldia eta bestela frontoian. Gela bakoitzak pertsonaia desberdinen dantzak egingo dituzte. Bertso batzuk prestatu ditugu Bertsolaritzako klasean jaialdiari hasera emateko eta bukaera emateko. Hemen dituzue:

Doinua: Kupela
Ihote, Ihote
edo inauteriak
Ihote, Ihote
edo haratuzteak.

Bat egin dute martxo
ta kurtso erdiak
lehen erdi honetan
a zer izerdiak
atsedena hartzeko
nolako premiak
mozorrotu gorputzak
eta aurpegiak
Altzon ospa ditzagun
gure inauteriak.

Seigarren mailakoak
sartu orain dantzan
Bolant dantza erritmoak
jartzen duen martxan
doinu honekin denok
sar gaitezen saltsan

herrian kalejiran
zein pozik genbiltzan
ea orain eskolan
zer moduz gabiltzan.

mozorroak jantzita
zein ondo gabiltzan
festa ospatu nahian
Tolosako gisan.

Markitos ta Zakuzahar
hasteko prepara
Markitosen taldea
oso zabala da
ardi, atso, agure,
guztiok dantzara
Zalduondoko ohiturak
dioen erara
Markitos joango da
azkenik sutara.

Ta Abaltzisketatik
badatoz txantxoak
Talai dantza egiteko
dituzte asmoak
makilekin kixki kaxk
dantza erritmoak
emandakoa bildu
nahi du poltseroak
edo hartuko dituzte
eman gabekoak.

Txantxoak bukatu ta
gero atorrak altxa
Mundakako ohitura
omen da hau antza
Haratuzte kantak du
inauteri saltsa
ohiturak aipatuaz
ta eginez txantxa
ta bukatzeko gero
banakako dantza.

Doinua: Markoxen txarrixe

Ikasle, irakasle
guraso artean
inauteria ospatu
guztiok batean
denon partez eskerrak
hemendik joatean
festak jarraituko du
Elordi elkartean.

Gaurko emanaldia
arretaz prepara
eta zuei eskaintzen
pozik jardun gara
Altzon egindakoa
nahikoa ez bada
gehiago nahi duenak
joan Tolosara.

hola a compañeros de viaje

Hola a todos, somos los alumnos de Imaz Bertsolaria Eskola y somos vascos. Estamos muy contentos porque vamos con vosotros a Andalucía. Somos 10 personas en la clase 4 chicas y 6 chicos. Las chicas se llaman así: Sara, Claudia, Naroa e Irune y los chicos: Ander, Enaitz, Mikel, Iñaki, Xabier y Joanes.La escuela es pequeña como el pueblo y tiene 60 alumnos y 9 profesores. Sabemos que habéis recibido nuestra dirección de blog, no seáis perezosos y contestad que nos hace mucha ilusión. Una ultima pregunta: ¿Os gusta el fútbol? pues a nosotros nos encanta, si queréis hacemos un partido. Cuando estemos todos curados os mandaremos una foto del grupo. Ahora vamos a celebrar los carnavales en nuestra escuela y en la comarca (Tolosaldea). A la vuelta volveremos a estar en contacto.

Agur y pasar bien los carnavales. Ya os mandaremos unas fotos.

MAIRUAK ETA ZAKU ZAHARRAK

MAIRUAK

Euskal Herriko toki askotan dauden krromlechak(harrizko zirkuluak) eraiki omen zituzten. Horregatik eraikin hauek mairu-baratzak deitzen dira ere.
Mairuak Euskal mitologiaren erraldoiak dira eta harritzar izugarriak eramaten zituzten Arradoi menditik, gazteluak, trikuharriak eta bestelako eraikinak altxatzen ziren lekuetara, herri esanek diotenez.
Euskal mitologiatik aparte iparraldeko afrikarrak izendatzeko ere erabili ohi da mairu terminoa.

LESAKAKO ZAKU ZAHARRAK

Lesakakoak dira . Zaku zaharrak taldean ateratzen dira igandetan.

Gorputza zaku telaz tapatzen dute , barrutik lastoa eta
belarrondoarekin betetzen dute , aurpegia estalita eramaten dute
baino begi eta ahoan zuloak egiten diote zapiari . Eskuan puxika bana
eramaten dute eta oihuka joaten dira IAO , IAO , IAO . Gauean plazara iristen
direnean , burdin luze bat egoten da. Horri eusten diote, eta herriko umeak zaku zaharren gainera salto egiten dute .

ZIRIPOT

Ziripot, Lantzeko pertsonaia bat da.
Gorputza, lastoz beteriko zakuekin estalia
du eta baldar ibiltzen da makil luze batekin.
Aurpegia estalirik darama eta emakume itxura
ematen dion kapela erabiltzen du (ez beti).
Ziri Potolo ere deitzen zaio. Zaldiko eta
Miel Otxinekin batera inauterietako pertsonaia
nagusiak dira. Zaldikok eraso eginda, lurrera
erortzen da eta beste pertsonek zutitzen laguntzen
diote par eta irain artean.

Ziripot ipuinak kontatzen zituen eskale
lasai bat zen, baina Zaldiko eta Miel Otxinek
irabaziak lapurtu egiten zizkioten Ziripoten
motel izaera aprobetxatuz. Nazkaturik
Zaldiko eta Miel Otxini buruzko kontu lazgarriak
asmatu eta herriari kontatzen hasi zen.
Herritarrek pasarte Haiek entzunda Zaldiko
Eta Miel Otxin harrapatu eta erre egin zituzten.
Diotenez, Ziripot damuturik, Lantzeko inguru
haietatik ihes egin zuen.

INAUTERIAK

Kaixo gu 1.eta 2. mailako ikasleak gara. Inauterietarako mozorroak prestatzen ari gara . Abaltzisketako txantxoz mozorrotuko gara inauteri egunean. Hona hemen txantxoen argazkia eta historia.



Gazte talde batek herriko baserriak pasatzen ditu makil dantza bat eginez inauteri igandean. Taldea 8 edo 12 dantzariek, akordeoi joleak, zesteruak eta nagusiak osatzen dute.Baserrira iritsi aurretik nagusiak adarra jotzen du. Baserriko umeak kanpora atera eta abesten dute:

Txantxo mala kasta
Ipurdian ardatza
Kolkoan ardoa
Txantxo pikaroa

Erratza pasatzen dute dantza egin behar duten lekuan.Ondoren dantza egiten dute . Amaitutakoan baserritarrek edaria eskaintzen diete. Herriko plazan bazkaltzen dute. Bildutako dirua otorduak egiteko eta arropa berritzeko erabiltzen dute.
Alkandora eta galtza zuriak, gorbata beltza, gerriko gorria , 2 zapi sorbaldan gurutzatuta… janzten dituzte txantxoek.Garai batean jeneroa biltzen zuten (arrautzak,babarrunak…)ostatuan saldu eta diru horrekin bapo afaldu eta festak antolatzen zituzten.
Gerraurreko txantxoak Abaltzisketan Zaldibian, Orendainen... ibiltzen ziren txistulariarekin.

EUSKAL INAUTRIEI BURUZKO AURKEZPENA

Gaur goizean, Otsailak 14 Euskal Inauteriei buruzko power pointak aurkeztu ditugu jangelan, ikasle eta irakasle guztien aurrean.

Egun asko egon gara Euskal inauterietako pertsonaien informazioa bilatzen, irakurtzen, azalpen testuak egiten eta Power pointak osatzen. Hauek dira landu ditugun pertsonaiak: Markitox, Zaku-Zaharrak, Txantxoak eta Atorrak. Gela guztiak hartu du parte. Lana banatu dugu denen artean eta binaka osatu dugu informazio guztia.

Aurkezpena egin aurretik hainbat ensaio egin ditugu gelan, gelakideen aurrean. Baina esan behar dugu idatziz egitea errezagoa dela ahoz jendeari azaltzea baino.

Lan asko eman digu hau dena egiteak baina azkenean ondo atera zaigula uste dugu eta gainera gauza asko ikasi ditugu!!!